Ngày 18/2 tại Washington, trước sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao hai nước, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Tập đoàn Mevion (Mỹ) ký hợp đồng mua và chuyển giao công nghệ vận hành hệ thống "siêu máy" điều trị ung thư Proton MEVION S250-FIT thế hệ mới, trị giá gần 2.000 tỷ đồng. Lễ ký kết diễn ra trong khuôn khổ chuyến công du đầu năm của Tổng Bí thư Tô Lâm đến Mỹ tham dự cuộc họp Hội đồng Hòa Bình về Gaza theo lời mời của Tổng thống Trump.
Tại sự kiện, bà Sandra Rousselle, Phó Chủ tịch phụ trách Điều hành Nhân sự và Công tác Đối ngoại của Mevion, cho biết hệ thống Proton MEVION S250-FIT thế hệ mới, được phát triển gần như tối ưu cho xạ trị proton - phương pháp điều trị ung thư có hiệu quả và độ an toàn vượt trội so với xạ trị thông thường.
"Siêu máy" này được FDA cấp phép tháng 10/2025. Bệnh viện Stanford (Mỹ) là đơn vị đầu tiên đặt mua. Do công nghệ phức tạp, số lượng máy cung cấp hạn chế, Việt Nam hiện là quốc gia thứ hai ngoài Mỹ tiếp cận trọn bộ hệ thống, phần mềm và công nghệ ở phiên bản cao nhất.
"Việc đưa hệ thống này vào vận hành giúp Tâm Anh tham gia mạng lưới điều trị ung thư công nghệ cao toàn cầu của Mevion, mang lại lợi ích cho người bệnh trong nước tương tự hàng chục nghìn bệnh nhân tại Mỹ đã được điều trị tốt bởi những thế hệ máy xạ trị proton Mevion trong những năm qua", bà Sandra Rousselle nói.
Thầy thuốc Nhân dân, TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chia sẻ hệ thống xạ trị proton MEVION S250-FIT là bước tiến của điều trị ung thư hiện đại. Khác với xạ trị photon bằng tia X đi xuyên qua cơ thể, xạ trị proton cho phép chùm tia "dừng đúng chỗ" tại khối u nhờ công nghệ cao và AI phân tích chính xác vị trí tổn thương, kể cả kích thước rất nhỏ hoặc ở vùng khó tiếp cận, từ đó tăng hiệu quả điều trị và giảm tối đa tổn thương mô lành.
Hệ thống tích hợp AI thế hệ mới mở ra cơ hội cho các trường hợp khối ung thư nằm sâu, phức tạp như ở đầu cổ, não, tủy sống, phổi, gan...; đồng thời bảo vệ tốt hơn các cơ quan quan trọng xung quanh và ít tác dụng phụ hơn so với xạ trị tia X truyền thống. Công nghệ này còn rút ngắn thời gian xạ trị, giúp người bệnh điều trị trong tư thế thoải mái và an toàn hơn.
BS.CKII Nguyễn Thế Hiển, Trưởng khoa Xạ trị, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết hệ thống xạ trị proton vượt xa các thế hệ xạ trị proton trước đây nhờ loạt công nghệ đột phá. Hệ thống có thiết kế "all-in-one", tích hợp máy gia tốc, AI lập kế hoạch điều trị, chụp CT kiểm tra trước mỗi lần xạ và công nghệ chiếu xạ quét tia siêu nhanh, chính xác trên cùng một thiết bị nhỏ gọn.
Dù kích thước gọn nhẹ, máy đạt năng lượng tới 10 Tesla với công nghệ nam châm synchrocyclotron siêu dẫn từ trường cao, giúp hệ gia tốc thu nhỏ đáng kể nhưng vẫn tạo chùm proton năng lượng lớn, tiêu diệt hiệu quả các khối u nằm sâu và ở vị trí phức tạp.
Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho hay nhiều năm qua đơn vị chú trọng đầu tư đồng bộ công nghệ và kỹ thuật y học hiện đại hàng đầu thế giới, cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm. Trong lĩnh vực ung bướu, bệnh viện đã trang bị hệ thống thiết bị và phương pháp tiên tiến cho tầm soát, chẩn đoán và điều trị đa mô thức, từ nội khoa, hóa trị, xạ trị trúng đích đến phẫu thuật robot, đồng thời tham gia nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng với các trung tâm quốc tế.
Theo ông, việc ký hợp đồng mua hệ thống xạ trị proton là dấu mốc quan trọng, không chỉ với Tâm Anh mà còn trong quá trình y tế Việt Nam tiếp cận và làm chủ công nghệ điều trị ung thư hiện đại hàng đầu thế giới, khẳng định định hướng đầu tư lớn, đồng bộ và theo chuẩn quốc tế.
Mevion Medical thành lập năm 2004 tại Boston (Mỹ) bởi các nhà khoa học từ Harvard và các bác sĩ của Massachusetts General Hospital, với bằng sáng chế phát triển cùng MIT. Doanh nghiệp chuyên nghiên cứu, sản xuất và cung cấp hệ thống xạ trị proton nhỏ gọn phục vụ điều trị ung thư.
