Miền bắc rét đậm, có nơi 0 độ kèm mưa phùn là môi trường đặc biệt nguy hiểm cho tim mạch, hô hấp, cơ xương khớp và cả tinh thần. Lúc này, cơ thể phải "gồng lên" để giữ ấm cho các cơ quan quan trọng như tim, não, phổi, "chỉ cần một yếu tố kích thích nhỏ như căng thẳng hay gắng sức cũng có thể trở thành "cú chốt" gây nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ", bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, nói.
Để giảm nguy cơ đột quỵ, bạn nên tránh bị sốc lạnh khi đi từ môi trường ấm ra bên ngoài. Cơ thể đang quen nhiệt độ phòng 26 độ C, chỉ cần vài phút tiếp xúc không khí 10–12 độ C là đủ để mạch máu co đột ngột, huyết áp tăng, tim phải làm việc mạnh. Cách an toàn là mặc đủ ấm trong phòng, khoác thêm áo dày khi ra ngoài và cho cơ thể vài phút làm quen ở khu vực đệm như hành lang hay sảnh trước cửa. Mỗi 2–3 giờ nên mở cửa sổ vài phút, dùng máy lọc không khí, giữ độ ẩm phòng ở mức 40–60%. Rửa tay thường xuyên và đeo khẩu trang nếu có người ho.
Với thói quen tắm gội, nhiệt độ nước lý tưởng nên duy trì ở mức 37-40 độ C. Quy trình tắm cần thực hiện theo thứ tự từ chân, tay lên thân mình rồi mới đến đầu để mạch máu kịp thích nghi, tránh sốc nhiệt. Phòng tắm cần kín gió, trang bị thảm chống trượt và tay vịn.
Về dinh dưỡng, bữa sáng đủ đạm (thịt, trứng, đậu), có tinh bột phức (gạo lứt, khoai, yến mạch) và rau quả tươi giúp sinh năng lượng, duy trì thân nhiệt ổn định. Mùa lạnh, bạn có thể bổ sung món ăn có tính ấm như cháo hành tía tô, canh xương hầm củ cải giúp lưu thông máu, giảm nghẹt mũi, ấm bụng và tốt cho khớp.
Duy trì 1,5–2 lít nước ấm mỗi ngày để máu không quá "đặc" và niêm mạc hô hấp không khô. Các loại trà gừng, quế, mật ong hay nước chanh ấm để làm ấm cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa. Hạn chế rượu bia, chất kích thích...
Nhóm người bị tăng huyết áp, tiểu đường, mạch vành không nên tự ý bỏ hoặc giảm thuốc chỉ vì "thấy khỏe". Duy trì tái khám định kỳ và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi ngày, phòng ngủ nên kín gió, chăn đủ ấm, tránh bật máy sưởi hoặc điều hòa suốt đêm vì khí khô dễ gây viêm họng và khô da. Tập vài động tác giãn cơ nhẹ trước khi ngủ và sau khi thức dậy để máu lưu thông, giảm cứng khớp.
Đặc biệt, mọi người có thể nhận biết sớm đột quỵ vẫn dựa vào quy tắc FAST (Face – Arm – Speech – Time). Thấy mặt méo lệch, yếu tay, hoặc nói khó, cần gọi 115 ngay. Tuyệt đối không tự xoa bóp, không cạo gió, không uống thuốc huyết áp hay aspirin nếu chưa được bác sĩ chỉ định. Việc trì hoãn có thể khiến bỏ qua giai đoạn vàng, khiến bệnh nặng hơn.
