Ở một địa điểm gần đó, Piggott chạm và giữ một nút trên màn hình. Đàn bò lập tức ngẩng đầu lên, rồi cùng đi sang một khu vực khác để gặm cỏ. Mỗi con đeo một vòng cổ thông minh làm từ nhựa đen dày, với khóa gắn pin năng lượng mặt trời.
Đây là cảnh trong video trình diễn của Halter - công ty có trụ sở tại Auckland do Piggott sáng lập cách đây 9 năm. Anh muốn chứng minh bò có thể được huấn luyện và quản lý bằng công nghệ hàng rào ảo. Dựa vào độ rung và âm thanh, vòng cổ thông minh của Halter cho phép nông dân điều khiển đàn bò đi qua khu vực đồng cỏ mới, đồng thời giữ chúng trong ranh giới được thiết lập sẵn, chỉ bằng một ứng dụng trên điện thoại.
Trên Forbes, Piggott cho biết sản phẩm của anh giúp nông dân tiết kiệm 20-40 giờ lao động mỗi tuần, đồng thời khai thác tối đa từng km2 đất. Pigott từng có mặt trong danh sách 30 Under 30 của Forbes tại châu Á năm 2021. Halter hiện cũng là một trong những công ty tăng trưởng nhanh nhất trong thị trường hàng rào ảo. Các vòng cổ của hãng được sử dụng tại 1.300 trang trại bò tại New Zealand, Australia và Mỹ, để quản lý gần 650.000 cá thể. Tổng chiều dài hàng rào ảo được thiết lập đã đạt 809.300 km, với hơn 70% khách hàng của công ty là ở New Zealand.
Halter hiện tập trung vào Mỹ - một trong những quốc gia sản xuất bò thịt và bò sữa lớn nhất thế giới. Từ khi mở văn phòng tại Colorado năm 2024, hơn 200 nông dân Mỹ tại 22 bang đã thiết lập khoảng 39.400 km hàng rào ảo bằng công nghệ của Halter. Điểm đến tiếp theo trong lộ trình 3-5 năm của công ty là Anh, Ireland, Argentina và Brazil.
"Nông nghiệp chiếm một nửa diện tích đất có thể sinh sống trên thế giới. Chúng tôi cho rằng việc nâng cao năng suất của quỹ đất toàn cầu là một trong những vấn đề quan trọng và có tác động lớn nhất cần giải quyết", Piggott nói.
Các nhà đầu tư đồng tình với việc này. Tháng 6/2025, Halter huy động 100 triệu USD trong vòng gọi vốn do quỹ đầu tư mạo hiểm BOND (San Francisco, Mỹ) dẫn đầu, với mức định giá 1 tỷ USD. Công ty vì thế trở thành một trong số ít kỳ lân của New Zealand.
"Nông nghiệp và chăn nuôi thực sự là một trong những thị trường khổng lồ đang chờ đổi mới", Daegwon Chae - một lãnh đạo tại quỹ đầu tư BOND cho biết. Quỹ này cũng từng rót tiền vào Canva, OpenAI và Revolut.
Theo hãng tư vấn BCG, thị trường công nghệ nông nghiệp (agritech) toàn cầu dự kiến đạt 62 tỷ USD năm 2030. Halter vì thế đang có lợi thế rõ rệt so với các đối thủ. "Nếu ví Halter như Tesla, một số ứng dụng hàng rào ảo hiện nay giống như xe chạy dầu diesel từ những năm 1950", Chae nói, cho rằng phần mềm và ứng dụng của Halter "rất hợp với thế hệ chủ trang trại am hiểu di động".
Lớn lên trong trang trại bò sữa của gia đình, Piggott hiểu rõ những áp lực của nông dân. Cha mẹ anh thường bắt đầu ngày mới từ 4h sáng và làm hơn 100 giờ mỗi tuần. Ngoài sự mệt mỏi về thể chất, nông dân còn đối mặt với nhiều thách thức về lợi nhuận, từ tình trạng thiếu lao động kéo dài đến chi phí vật tư và tuân thủ cao.
"Làm nông là môi trường huấn luyện tuyệt vời cho một chủ startup. Bạn phải làm việc thời gian dài, 7 ngày mỗi tuần, và không phải lúc nào cũng kiểm soát được mọi thứ, như thời tiết xấu hay bò bị bệnh. Điều đó rèn cho bạn khả năng chịu đựng và sự bền bỉ", anh nói. Sau khi tốt nghiệp Đại học Auckland năm 2016 với bằng cử nhân kỹ thuật cơ khí, Piggott làm việc tại nhà máy của Rocket Lab ở Auckland. Khi đó, công ty hàng không vũ trụ này trong giai đoạn đầu mở rộng sang California. Piggott được Peter Beck - nhà sáng lập kiêm CEO tỷ phú của Rocket Lab mô tả là một trong những "người dám xông pha" với khả năng giải quyết vấn đề tốt. "Craig là kiểu người mà bạn có thể thấy rõ rằng nếu cậu ấy tập trung vào việc gì thì sẽ thành công", Beck nói. Chưa đầy một năm sau khi gia nhập, Piggott rời Rocket Lab để sáng lập Halter cùng một người bạn đại học. Beck trở thành nhà đầu tư kiêm cố vấn. Piggott làm việc sát sao với một số nông dân để cải tiến ý tưởng ban đầu về vòng cổ GPS. Thách thức đầu tiên là tạo ra tấm pin năng lượng mặt trời đủ nhỏ để gắn vào vòng cổ. Sau đó, nhận ra rằng vòng cổ phải chịu mức độ hao mòn rất lớn mỗi ngày, nhóm của anh quyết định sử dụng một loại kính chống đạn. Suốt mùa đông đầu tiên, họ chỉ nghiên cứu phát triển loại pin giúp đảm bảo đủ năng lượng trong những ngày ít nắng. Vòng cổ của Halter ban đầu được thiết kế cho bò sữa, chủ yếu để lùa chúng về khu vắt sữa. Vài năm sau, phần mềm cho bò thịt mới ra đời, cho phép kiểm soát việc gặm cỏ trên diện tích lớn hơn. Bò nhận tín hiệu định hướng thông qua âm thanh và độ rung. Nếu chúng liên tục phớt lờ tín hiệu, vòng cổ sẽ phát một xung điện năng lượng thấp. Trung bình họ mất 2-3 ngày để huấn luyện một con bò làm quen với các tín hiệu. Ngoài theo dõi chuyển động, vòng cổ Halter còn thu thập dữ liệu sức khỏe của bò, như nhiệt độ cơ thể và kiểu nhai. Các thông số này sẽ được đưa vào thuật toán học máy độc quyền để dự đoán bệnh tật và thời điểm phối giống tối ưu. Halter cung cấp 4 gói thuê bao cho bò sữa và bò thịt, gồm dịch vụ di chuyển từ xa, quản lý đồng cỏ và theo dõi sức khỏe. Mức phí hàng tháng phụ thuộc vào quy mô trang trại, vị trí và số lượng đàn, khởi điểm từ 9,9 đôla New Zealand (5,7 USD) mỗi vòng cổ. Khách hàng cũng cần mua các tháp truyền tín hiệu cao 6 m, giá khoảng 7.800 NZD. Mỗi tháp phủ sóng bán kính khoảng 8 km hoặc hơn, tùy địa hình. Dean McHardy - Giám đốc trang trại Tangihau Station rộng 6.650 ha ở Đảo Bắc (New Zealand) mô tả ứng dụng này là "sự thay đổi cuộc chơi". Trang trại của ông hiện nuôi 1.500 con bò. Ông cho biết khả năng di chuyển đàn bò không cần người ra hiện trường đóng vai trò then chốt trong việc quản lý thức ăn. Những bãi cỏ được gặm đúng cách sẽ tái sinh nguồn thức ăn chất lượng cao hơn cho vòng chăn thả tiếp theo. Việc không cần dựng hàng rào cũng giúp họ bớt lo lắng trong mùa đông hay những đợt mưa bão. Piggott từ chối bình luận về lợi nhuận và doanh thu toàn cầu. Hồ sơ nộp lên Cơ quan đăng ký doanh nghiệp New Zealand cho thấy thu từ thuê bao trong nước tăng 45%, lên 35,9 triệu NZD trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 53,8 triệu NZD trên tổng doanh thu 71,8 triệu NZD. Công ty New Zealand này đang đối mặt với cạnh tranh từ các doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao khác. Các đối thủ trong lĩnh vực hàng rào ảo gồm Nofence (Na Uy), eShepherd của hãng thiết bị nông nghiệp Gallagher (New Zealand) và Vence - công ty được tập đoàn dược phẩm Merck mua lại năm 2022. Trong mảng giám sát sức khỏe bò, họ phải cạnh tranh với Allflex của Merck; CowManager và smaXtec. Tuy nhiên đến nay, chưa vòng cổ nào có đủ tính năng như Halter, Samantha Wong - nhà phân tích tại quỹ đầu tư Blackbird Ventures (Australia) nhận định. "Lợi thế kỹ thuật của họ đã vượt xa đối thủ. Đây là cuộc chơi của Halter", Wong kết luận. Hà Thu (theo Forbes)
